Türk futbolunda tartışmayı büyüten gelişme, tribünlerdeki iddialardan değil, soruşturma dosyasına yansıdığı belirtilen dijital yazışmalardan kaynaklanıyor. Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile hakem Yasin Kol arasında geçen mesajlarda, bir karşılaşmanın hakem, VAR ve AVAR ekibi üzerine görüş alışverişi yapıldığı öne sürülüyor.
Dosyada yer aldığı aktarılan kayıtlara göre Gündoğdu, Kol’dan uygun olduğu zaman görüntülü görüşme yapmasını istedi. Aynı gün gerçekleşen görüşmenin ardından bazı hakemlerin ve video yardımcılarının görevlendirilmesiyle ilgili isimler konuşuldu. Bu iddialar, hakem atamalarında tarafsızlık ve kurumsal bağımsızlık tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Mesajlardaki Atama Görüşmesi Neyi Gösteriyor?
Hakem görevlendirmeleri normal şartlarda belirli ölçütler üzerinden yapılır. Hakemlerin performans değerlendirmeleri, gözlemci raporları, dinlenme süreleri ve görev uygunluğu gibi unsurlar dikkate alınır. Aktif bir hakemin, kendi görev yapacağı karşılaşmanın ekibi hakkında kurul başkanıyla doğrudan konuşması ise bu sistemin nasıl işletildiğine dair soru işaretleri doğuruyor.
Haberlerde yer alan bilgilere göre Kol, içinde kendi adının da bulunduğu bir listeyi Gündoğdu’ya iletti ve son kararı başkana bıraktığını belirtti. Daha sonra farklı isimler üzerinde değerlendirme yapıldığı, bazı değişiklik taleplerinin de mesajlaşmalarla gündeme geldiği aktarıldı.
Yazışmaların en çok tartışılan bölümünde ise Özgür Yankaya’nın VAR görevi için yanına kimin AVAR olarak atanacağı soruluyor. Kol’un bu soruya Atilla’nın görevlendirilmesi yönünde yanıt verdiği, ardından kurul başkanının bu seçeneği kabul ettiği ileri sürülüyor.
| İncelenen konu | Dosyaya yansıdığı aktarılan bilgi | Doğurduğu soru |
|---|---|---|
| Hakem listesi | Bir karşılaşma için çeşitli isimler mesajla paylaşıldı. | Listeyi hazırlama ve değerlendirme yetkisi kimdeydi? |
| VAR görevi | VAR hakemi için alternatif bir isim üzerinde konuşuldu. | Atama ölçütleri önceden belirlenmiş miydi? |
| AVAR görevi | VAR hakeminin yanındaki yardımcı için tercih soruldu. | Görevlendirme kurumsal sistemle mi, kişisel görüşmeyle mi yapıldı? |
| Hukuki süreç | Yazışmalar soruşturma kapsamında değerlendiriliyor. | Mahkemenin nihai kararı ne olacak? |
İddialar Kesinleşmiş Bir Hüküm Anlamına Gelmiyor
Yasin Kol’un suçlamaları kabul etmediği ve soruşturmanın yargı aşamasının sürdüğü belirtiliyor. Bu nedenle yazışmalara ilişkin haberler ciddi bir kamuoyu tartışması yaratsa da, herhangi bir kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmadan hukuki sorumluluk konusunda sonuca varmak doğru olmaz.
Bununla birlikte, kamuoyunun tepkisi yalnızca olası bir suçun varlığıyla açıklanmıyor. Hakem atamalarını yöneten kurulun başkanı ile görevdeki bir hakemin aynı maçın ekibi hakkında mesajlaşması, sistemin bağımsızlığına duyulan güveni zedeliyor. Futbolseverlerin temel beklentisi, atamaların kişisel tercihlerden uzak ve denetlenebilir bir yöntemle yapılmasıdır.
Kulüplerin ve Futbol Kamuoyunun Tepkisi
Yazışma iddiaları yayıldıktan sonra tartışma yalnızca hakem camiasıyla sınırlı kalmadı. Kulüplerden federasyona açık bir açıklama yapılması ve atama düzeninin tüm ayrıntılarıyla incelenmesi yönünde çağrılar geldi. Kulüpler Birliği Vakfının da toplantı yaparak hakemlik sistemi ve bahis soruşturması kapsamında disiplin kuruluna sevk edilen yöneticilerin durumunu değerlendirdiği aktarıldı.
Özellikle alt liglerdeki bazı kulüp başkanları ve yöneticilerinin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği öne sürülüyor. Bu baskı arttıkça Türkiye Futbol Federasyonu yönetiminin krizi ertelemeden açıklığa kavuşturma zorunluluğu da güçleniyor.
Eski hakem ve yorumcu Ahmet Çakar’ın, daha önce destek verdiği yönetimin göreve gelmesine katkı sunduğu için pişmanlık duyduğunu dile getirmesi de tartışmanın boyutunu gösteren gelişmeler arasında yer aldı. Çakar, cuma akşamı oynanan Galatasaray-Kasımpaşa karşılaşmasının son bölümünde verilen penaltıyı da mevcut karmaşaya örnek olarak değerlendirdi.
Federasyonun Kararı Güven Testine Dönüşmüş Durumda
Federasyon tarafından yapılan açıklamada, yeni Merkez Hakem Kurulunun oluşturulması için çalışmaların sürdüğü ve geçici bir kurul kurulduğu bildirildi. Riva’da yapılması beklenen olağanüstü toplantının ertelenmesi ise tepkileri artırdı. Erteleme gerekçesi olarak federasyon başkanının UEFA toplantısı için yurt dışına çıkacak olması gösterildi.
Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu ise Türk futbolunun uzun yıllara yayılan sorunlarının tamamından mevcut yönetimin sorumlu tutulamayacağını belirterek istifa etmeyeceğini açıkladı. Ancak kamuoyundaki eleştirilerin merkezinde yalnızca geçmişte yaşananlar değil, tartışmalı MHK yapısının bu yönetim döneminde göreve getirilmiş olması da bulunuyor.
Güvenin Yeniden Kurulması İçin Ne Yapılmalı?
Hakemlik sistemindeki güven kaybını gidermek için öncelikle atama kriterlerinin açık biçimde yayımlanması gerekiyor. Hangi hakemin hangi gerekçeyle görevlendirildiği, performans verileri ve dinlenme süreleriyle birlikte denetlenebilir hale getirilmeli. Böylece kararların kişisel ilişkilerle değil, ölçülebilir kurallarla alındığı gösterilebilir.
VAR konuşmalarının belirli bir gecikmeyle kamuoyuna sunulması da şeffaflığı artırabilir. Bunun yanında Merkez Hakem Kurulunun federasyon yönetiminden etkilenmeyecek bağımsız bir yapıya kavuşturulması şart. Aksi halde bugün tartışılan isimler değişse bile aynı kuşkular başka görevliler üzerinden yeniden ortaya çıkacaktır.
Dosyaya giren mesajların hukuki sonucu yetkili makamların incelemesiyle belirlenecek. Fakat futbolun geleceği açısından asıl mesele, yalnızca sorumluların belirlenmesi değil, hakem atamalarına ilişkin sistemin taraftarların ve kulüplerin güvenebileceği bir düzene dönüştürülmesidir.